Jedna ili dvije cijevi do radijatora?

Već kod dimenzionisanja radijatora mora biti utvrđeno prema kojem se sistemu polažu vodovi dovodnih cijevi prema radijatoru i odvodnih cijevi od radijatora.

Na raspolaganju stoje sistemi sa jednom cijevi i sa dvije cijevi.

    Na prvi pogled se čini da je princip funkcionisanja postrojenja centralnog grijanja vrlo jednostavan. Voda se zagrije termički u kotlu za centralno grijanje, dovodnim se cijevima transportuje do radijatora i nakon predaje toplote ponovno se vraća prema proizvođaču topline. I krug se zatvara. A upravo taj način razmišljanja u praksi često dovodi do problema.

    Naime, već kod dimenzionisanja radijatora mora biti utvrđeno prema kojem se sistemu polažu vodovi dovodnih cijevi prema radijatoru i odvodnih cijevi od radijatora. Na raspolaganju nam stoje sistemi sa jednom ili sa dvije cijevi. Kod dvocijevnog sistema zagrijana voda struji prema radijatoru preko sistema dovodnog voda i nakon toga se preko odvodnog voda vraća prema proizvođaču toplote.

    Ako se koristi hjednocijevni sistem, onda su radijatori na izvjestan način sastavni dio prstenastog, odnosno kružnog voda. Voda teče od jednog radijatora ka drugom. Prednost dvocijevnog sistema je u tome da se svaki radijator snabdijeva sa približno jednakom temperaturom dovodne vode. Stoga radijatori koji su iste veličine kod iste temperaturne razlike između dolaznog i odlaznog voda postižu istu toplotnu snagu. Sledeća prednost sistema je u tome da radijatori malo utiču jedni na druge.

    Dakle, ako se zatvori neki radijator, to u tehničkom smislu sistema nema uticaj na toplotnu snagu drugoga. Drukčije to izgleda kod jednocijevnog sistema. Budući da ovdje zagrijana voda teče od jednog radijatora ka drugom, odnosno da je povratna voda iz radijatora broj 1 sasvim ili djelomično dolazna voda za radijator broj 2, smanjuje se temperatura vode. Zato radijator broj 2 mora biti veći od radijatora broj 1, kako bi postigao istu toplotnu snagu.
    Ako se zatvori jedan radijator u jednocijevnom sistemu, drugim radijatorima stoji na raspolaganju veća temperatura dolazne vode. Tako zatvaranje radijatora u jednocijevnom sistemu povećava toplotnu snagu drugih radijatora

    Usklađivanje

      Iako radijatori u dvocijevnom sistemu postižu istu toplotnu snagu, to ne znači da i reaguju jednako brzo. Ako su prilikom planiranja ili instalacije napravljene pogreške, može se dogoditi da se npr. radijator u kuhinji brže zagrije od onoga u dječjoj sobi. Razlog za ovo lako se može objasniti: u ovom slučaju kuhinja se sigurno nalazi u blizini proizvođača toplote – kotla na pelet. Dakle, dovodni i odvodni vod kuhinjskog radijatora je kraći od onoga za dječju sobu. Kako bi se postiglo da se svi radijatori jednog stana jednako brzo zagriju, na raspolaganju stoje dvije mogućnosti: jedna je pobrinuti se za to da su cijevi koje dovode i odvode zagrijanu vodu do radijatora otprilike jednake dužine.

      Kako se to postiže, iako su radijatori svi različito udaljeni od proizvođača toplote, pokazuje Tichelmann-sistem. Ako se polaganje cijevi odvija u skladu s Tichelmann-sistemom, onda se radijatoru koji ima kratki dolazni vod pridružuje dugi odlazni vod, ili obrnuto. Na taj način proizlaze isti gubici pritiska za svaki priključak radijatora.

      Tako se svi radijatori zagriju jednako brzo. Budući da se kod tog sistema ne mogu odabrati isključivo najkraći cijevni putevi, onda je dvocijevni sistem prema Tichelmannu skuplji od drugih na temelju toga što je potrebno više cijevi. Daljnji nedostatak Tichelmann-sistema je u tome da naknadne izmjene uvijek imaju uticaj barem na dijelove postrojenja. Jer, ako se naknadno instalira daljnji radijator, onda se automatski mijenjaju dužine dovodnih i odlaznih cijevi. Stoga se danas u praksi koristi pretežito druga mogućnost.

      Kod nje se kod dvocijevnih postrojenja za grijanje ne radi s usklađivanjem dužina dovodnog i odvodnog voda, već s hidrauličkim ujednačavanjem. Kod hidrauličkog izjednačavanja obračunavaju se odnosi tlakova i prostorne struje u postrojenju i regulišu tako da se svaki radijator snabdije zagrijanom vodom u skladu s njegovim toplotnim potrebama.